Υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων για φυσικές καταστροφές:
τι ισχύει το 2026.

Ενημερώθηκε 14 Οκτωβρίου 2026Ανάγνωση 8 λεπτάΑπό το ασφαλιστικό γραφείο Leadinsure

Η υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων για φυσικές καταστροφές ισχύει από την 1η Ιουνίου 2025: κάθε επιχείρηση με ακαθάριστα έσοδα άνω των 500.000 € το προηγούμενο φορολογικό έτος πρέπει να ασφαλίζει την περιουσία της για σεισμό, πλημμύρα και δασική πυρκαγιά, για τουλάχιστον το 70% της αξίας της (άρθρο 5 του ν. 5116/2024, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5162/2024). Αν δεν συμμορφωθείτε, το πρόστιμο είναι 10.000 € και διπλασιάζεται αν δεν ασφαλιστείτε μέσα σε 30 ημέρες από την κοινοποίηση. Επιπλέον, οι υπόχρεες επιχειρήσεις δεν παίρνουν κρατική αρωγή για ζημιές από αυτούς τους κινδύνους. Μέχρι τον Οκτώβριο 2026 δεν έχουμε εντοπίσει παράταση.

Υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων για φυσικές καταστροφές: νόμος, ΦΕΚ, παράταση

Η υποχρέωση θεσπίστηκε με το άρθρο 5 του ν. 5116/2024 και τροποποιήθηκε με τους ν. 5162/2024 και 5329/2026. Οι λεπτομέρειες ορίζονται με κοινές υπουργικές αποφάσεις (ΚΥΑ). Αν σας ζητήσουν «τον νόμο και το ΦΕΚ», αυτά είναι τα κείμενα που ισχύουν σήμερα:

Για την ΚΥΑ 96806 ΕΞ/2025 δείτε και την ανακοίνωση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Από πότε ισχύει και αν δόθηκε παράταση

Η υποχρέωση ισχύει από την 1η Ιουνίου 2025. Το αρχικό κείμενο όριζε έναρξη την 1.1.2025, όμως ο ν. 5162/2024 έβαλε σε ισχύ το νέο κείμενο από 1.6.2025, και αυτή την ημερομηνία αναφέρουν οι επίσημες ανακοινώσεις. Παράταση ή αναστολή μετά από αυτήν δεν έχουμε εντοπίσει μέχρι την ενημέρωση του οδηγού. Ο ν. 5329/2026 δεν άλλαξε το όριο, τους κινδύνους, το 70% ή τα πρόστιμα.

Ποιες επιχειρήσεις είναι υπόχρεες με το όριο των 500.000 €;

Υπόχρεη είναι κάθε επιχείρηση με ακαθάριστα έσοδα άνω των 500.000 € στο προηγούμενο φορολογικό έτος. Κριτήριο είναι μόνο τα έσοδα· δεν παίζουν ρόλο το κέρδος, ο κλάδος ή το προσωπικό. Αρχικά ο νόμος μιλούσε για «μεγάλες» επιχειρήσεις και όριο 2 εκατ. €· με τις 500.000 € η υποχρέωση αφορά πλέον και πολλά ξενοδοχεία, καταστήματα εστίασης, εμπορικές επιχειρήσεις και βιοτεχνίες.

Ο νόμος δεν ξεχωρίζει νομική μορφή, άρα κατά τη συνηθέστερη ανάγνωση αφορά και ατομικές επιχειρήσεις, ΟΕ και ΕΕ. Αν είστε κοντά στο όριο ή ανήκετε σε όμιλο με πολλά ΑΦΜ, επιβεβαιώστε τον υπολογισμό με τον λογιστή σας.

Ποιοι εξαιρούνται

Σύμφωνα με την ΚΥΑ 96806 ΕΞ/2025, εξαιρούνται:

• οι φορείς του δημόσιου τομέα και η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ)·
• οι νεοσύστατες επιχειρήσεις χωρίς δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις·
• οι αγροτικές καλλιέργειες, η φυτική παραγωγή, οι ιχθυοκαλλιέργειες και το ζωικό κεφάλαιο·
• οι αυθαίρετες κατασκευές που εξαιρούνται από την κρατική αρωγή·
• πλοία, τρένα, αεροσκάφη και γενικά μεταφορικά μέσα που λογίζονται ως εξοπλισμός (τα φορτηγά και τα αυτοκίνητα επαγγελματικής χρήσης όμως αναφέρονται ρητά στον νόμο και ασφαλίζονται)·
• εναέριες, υπόγειες και υποθαλάσσιες υποδομές, καθώς και τα ορυχεία·
• όσες επιχειρήσεις πήραν δύο αρνήσεις από διαφορετικές ασφαλιστικές (δείτε παρακάτω).

Αρκετές εξαιρέσεις αφορούν στοιχεία, όχι ολόκληρη την επιχείρηση. Μια αγροτική επιχείρηση πάνω από το όριο δεν ασφαλίζει υποχρεωτικά καλλιέργειες και ζώα, όμως τα κτίρια και οι εγκαταστάσεις της δεν περιλαμβάνονται στις εξαιρέσεις.

Τι πρέπει να καλύπτει η ασφάλιση και πώς μετρά το 70%;

Οι τρεις κίνδυνοι

Το συμβόλαιο πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον υλικές ζημιές από σεισμό, πλημμύρα και δασική πυρκαγιά. Ο νόμος ζητά ρητά τη δασική πυρκαγιά, όχι πυρκαγιά γενικά. Η κάλυψη πυρός σε ένα συμβόλαιο περιουσίας συνήθως την περιλαμβάνει, όχι όμως πάντα: κάποια συμβόλαια δεν την αναφέρουν καθόλου και άλλα εξαιρούν την πυρκαγιά από δάσος ή θάμνους. Ο σεισμός και η πλημμύρα, πάλι, συχνά λείπουν από το βασικό πακέτο. Γι' αυτό ελέγξτε ότι και οι τρεις κίνδυνοι αναγράφονται ρητά στο ασφαλιστήριο.

Ποια περιουσιακά στοιχεία

Τα ιδιόκτητα κτίρια και οι εγκαταστάσεις, καθώς και τα λοιπά στοιχεία του ενεργητικού της επιχείρησης, δηλαδή τα υπόλοιπα περιουσιακά της στοιχεία. Ο νόμος αναφέρει ενδεικτικά τον εξοπλισμό, τα μέσα παραγωγής, τις πρώτες ύλες, τα εμπορεύματα, τα αποθηκευμένα προϊόντα, τα φορτηγά και τα αυτοκίνητα επαγγελματικής χρήσης. Επειδή η απαρίθμηση είναι ενδεικτική, μπορεί να μετρούν και άλλα υλικά στοιχεία· ξεκαθαρίστε το με τον λογιστή σας. Τα ασφαλισμένα ποσά πρέπει να φτάνουν τουλάχιστον το 70% της αξίας του συνόλου αυτών των στοιχείων.

Παράδειγμα υπολογισμού του 70%

Τα φορτηγά ασφαλίζονται στο 100% της αξίας τους (60.000 €) και μετρούν μέσα στις 581.000 €· οι υπόλοιπες 521.000 € μοιράζονται σε κτίριο, εξοπλισμό και εμπορεύματα.

Αν νοικιάζετε τον χώρο

Η υποχρέωση για κτίρια αφορά μόνο τα ιδιόκτητα. Ως ενοικιαστής δεν υποχρεούστε να ασφαλίσετε το κτίριο, αλλά τον εξοπλισμό, τα εμπορεύματα και τα υπόλοιπα στοιχεία σας. Το μισθωτήριο μπορεί να ζητά περισσότερα, και περιπτώσεις όπως η χρηματοδοτική μίσθωση (leasing) δεν έχουν ξεκαθαριστεί ρητά.

Φορτηγά και επαγγελματικά οχήματα

Από 1.6.2025 κάθε αυτοκίνητο που σταθμεύει συνήθως στην Ελλάδα πρέπει να ασφαλίζεται και για δασική πυρκαγιά και πλημμύρα, με βάση την τρέχουσα εμπορική του αξία (άρθρο 5Α). Τα φορτηγά και τα επαγγελματικά οχήματα των υπόχρεων επιχειρήσεων εξαιρούνται από αυτόν τον κανόνα, εφόσον ασφαλίζονται στο πλαίσιο της υποχρέωσης της επιχείρησης για το 100% της τρέχουσας εμπορικής τους αξίας, η οποία μετρά στο 70% (ΚΥΑ 94798 ΕΞ/2025). Η ΚΥΑ δεν ορίζει μέθοδο υπολογισμού της τρέχουσας εμπορικής αξίας· προβλέπει μόνο ότι για τον υπολογισμό μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ο αριθμός πλαισίου του οχήματος, όπως εμφανίζεται στη δημόσια υπηρεσία «Open data Οχημάτων». Συμφωνήστε την αξία γραπτώς με την ασφαλιστική εταιρεία. Για τις άλλες καλύψεις, δείτε τον οδηγό ασφάλισης επαγγελματικού οχήματος.

Ποιο είναι το πρόστιμο και τι γίνεται αν η ασφαλιστική αρνηθεί;

Το πρόστιμο και ποιος ελέγχει

Τα πρόστιμα τα επιβάλλει η ΔΙΜΕΑ (Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς). Σύμφωνα με την ΚΥΑ, μπορεί να αντλεί στοιχεία και να κάνει διασταυρώσεις με τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και των ασφαλιστικών εταιρειών. Το πρόστιμο είναι 10.000 € και διπλασιάζεται στις 20.000 € αν η επιχείρηση δεν συμμορφωθεί μέσα σε 30 ημέρες από την κοινοποίηση της πράξης. Δημόσια στοιχεία για πρόστιμα που έχουν ήδη επιβληθεί δεν έχουμε εντοπίσει, όμως αυτό δεν αλλάζει την υποχρέωση.

Όταν η ασφαλιστική αρνείται να σας ασφαλίσει

Σε περιοχές υψηλού κινδύνου, κάποιες εταιρείες δεν αναλαμβάνουν την ασφάλιση. Η ΚΥΑ προβλέπει:

1. Απάντηση σε 30 ημέρες. Η ασφαλιστική απαντά θετικά ή αρνητικά μέσα σε 30 ημέρες από το αίτημα. Αν δεν απαντήσει, θεωρείται ότι αρνήθηκε.
2. Δύο αρνήσεις από διαφορετικές εταιρείες σας εξαιρούν από την υποχρέωση για 2 χρόνια.
3. Μετά τη διετία ζητάτε ξανά ασφάλιση. Με δύο νέες αρνήσεις, η εξαίρεση γίνεται οριστική.

Κρατήστε αποδεικτικό. Η ΚΥΑ δέχεται απάντηση «με κάθε πρόσφορο τρόπο» και δεν απαιτεί γραπτή ή αιτιολογημένη άρνηση. Στείλτε όμως το αίτημα γραπτώς, κρατήστε την ημερομηνία του και ζητήστε την άρνηση γραπτώς, αν γίνεται με αιτιολογία. Αν η ασφαλιστική δεν απαντήσει, το αίτημα και η ημερομηνία του είναι η απόδειξή σας σε έλεγχο ότι προσπαθήσατε.

Αν και οι δύο αρνήσεις αφορούν μόνο ορισμένους κινδύνους ή στοιχεία, για παράδειγμα την πλημμύρα σε μια αποθήκη δίπλα σε ρέμα, εξαιρούνται μόνο αυτά. Αν η αξία των στοιχείων που δεν γίνονται δεκτά ξεπερνά το 30% της συνολικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης (του ενεργητικού), η υποχρέωση περιορίζεται σε όλα τα στοιχεία που μπορούν να ασφαλιστούν.

Η άρνηση ασφάλισης δεν έχει σχέση με την άρνηση αποζημίωσης μετά από ζημιά. Για τη δεύτερη, δείτε τον οδηγό «Η ασφαλιστική αρνείται αποζημίωση».

Κρατική αρωγή μετά από φυσική καταστροφή: τι άλλαξε το 2026

Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 4 του ν. 5116/2024, οι υπόχρεες επιχειρήσεις εξαιρούνται από κάθε επιχορήγηση κρατικής αρωγής, μαζί με τη στεγαστική συνδρομή, για υλικές ζημιές στα παραπάνω στοιχεία από σεισμό, πλημμύρα ή δασική πυρκαγιά. Ισχύει για καταστροφές από 1.6.2025 (άρθρο 132 ν. 5281/2026).

Πολλά δημοσιεύματα γράφουν ότι αποκλείονται «οι ανασφάλιστες», όμως ο νόμος μιλά για τις υπόχρεες. Στην πράξη, πάνω από το όριο η ασφάλιση είναι η μόνη πηγή αποκατάστασης για αυτά τα στοιχεία, και τη διαφορά ανάμεσα στο 70% και στην πραγματική ζημιά πιθανότατα δεν θα την καλύψει το κράτος.

Τι πρόσθεσε ο ν. 5329/2026

• Ποιο έτος εσόδων μετρά (άρθρο 35). Λαμβάνονται τα έσοδα του προηγούμενου φορολογικού έτους αν, την ημέρα της καταστροφής, έχει λήξει η προθεσμία της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος· αλλιώς, του έτους πριν από αυτό. Μια πλημμύρα πριν λήξει η προθεσμία της δήλωσης για το 2025 κρίνεται με τα έσοδα του 2024. Η ρύθμιση ισχύει από τη δημοσίευση του νόμου (4.9.2026).
• Στεγαστική αρωγή (άρθρα 6 και 9). Ρητά δεν δίνεται για κτίρια υπόχρεων επιχειρήσεων. Για ασφαλισμένα ιδιόκτητα επαγγελματικά κτίρια, αρωγή δίνεται για το μέρος της ζημιάς που δεν καλύπτει η ασφαλιστική, «με την επιφύλαξη» του άρθρου 5 του ν. 5116/2024, άρα οι υπόχρεες κατά πάσα πιθανότητα μένουν εκτός.
• Αποζημίωση για επαγγελματικά κτίρια (άρθρο 9 παρ. 3). Η αποζημίωση που πληρώνει η ασφαλιστική γίνεται αφορολόγητη και ακατάσχετη και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένες οφειλές προς την εφορία και το Δημόσιο, τους δήμους και τις περιφέρειες, τα ασφαλιστικά ταμεία και τις τράπεζες. Η διάταξη βρίσκεται στο άρθρο για τα ασφαλισμένα ιδιόκτητα επαγγελματικά κτίρια. Δεν έχει διευκρινιστεί αν καλύπτει και αποζημιώσεις για εξοπλισμό ή εμπορεύματα, ούτε αν εφαρμόζεται στις υπόχρεες επιχειρήσεις· επιβεβαιώστε το με τον λογιστή σας.

Λίστα ελέγχου για το συμβόλαιό σας και πώς βοηθά ένα ασφαλιστικό γραφείο

Αν ξεπερνάτε τις 500.000 € και έχετε ήδη ασφάλεια περιουσίας, μην υποθέσετε ότι καλύπτετε την υποχρέωση. Ελέγξτε:

1. Έσοδα: επιβεβαιώστε τα με τον λογιστή σας, κάθε χρόνο.
2. Κινδύνους: σεισμός, πλημμύρα και δασική πυρκαγιά (πυρκαγιά από δάσος) πρέπει να αναγράφονται ρητά στο ασφαλιστήριο, χωρίς εξαίρεση για πυρκαγιά από δάσος ή θάμνους.
3. Στοιχεία: ασφαλίζονται και τα εμπορεύματα, οι πρώτες ύλες και τα μηχανήματα, όχι μόνο το κτίριο;
4. Ποσά: φτάνουν τουλάχιστον το 70% της συνολικής αξίας;
5. Οχήματα: φορτηγά και επαγγελματικά αυτοκίνητα στο 100% της τρέχουσας αξίας τους.
6. Απαλλαγές και όρια: απαλλαγή είναι το μέρος της ζημιάς που πληρώνετε εσείς, και όριο το μέγιστο ποσό που πληρώνει η ασφαλιστική. Ο νόμος δεν λέει αν επηρεάζουν τη συμμόρφωση, επηρεάζουν όμως το ποσό που θα εισπράξετε. Για τον σεισμό δείτε τον οδηγό ασφάλισης σεισμού.
7. Έγγραφα: ασφαλιστήριο, αιτήματα ασφάλισης και αρνήσεις, διαθέσιμα σε έλεγχο.

Πώς βοηθά ένα ασφαλιστικό γραφείο

Συνεργαζόμαστε με ασφαλιστικές εταιρείες, ζητάμε προτάσεις και σας τις εξηγούμε δίπλα-δίπλα. Ελέγχουμε ότι καλύπτουν όσα ζητά ο νόμος, σας βοηθάμε με τις αξίες και, αν κάποια εταιρεία αρνηθεί, ζητάμε την άρνηση γραπτώς. Εξυπηρετούμε τηλεφωνικά και ψηφιακά, όπου κι αν βρίσκεστε, και απαντάμε εντός 24 ωρών τις εργάσιμες ημέρες, χωρίς δέσμευση. Δεν πληρώνετε χωριστή αμοιβή· η προμήθεια του γραφείου περιλαμβάνεται ήδη στο ασφάλιστρο. Ζητήστε προσφορά online ή καλέστε στο 28210 86065. Για τις άλλες καλύψεις μιας επιχείρησης, δείτε τον οδηγό ασφάλισης επιχείρησης.

Συχνές ερωτήσεις

Πηγές

Οι νόμοι, οι αποφάσεις και οι σελίδες που ελέγξαμε για αυτόν τον οδηγό.