ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΖΩΗΣ

Αποζημίωση ασφάλειας ζωής:
ποιος την παίρνει, τι χρειάζεται και πότε πληρώνεται.

Ένας ήρεμος οδηγός για την οικογένεια σε δύσκολες μέρες: ποιος εισπράττει, αν το ποσό μπαίνει στην κληρονομιά και στον φόρο, ποια έγγραφα χρειάζονται και πότε η εταιρεία μπορεί να αρνηθεί, με βάση τον ν. 2496/1997.

Σύντομη απάντηση

Την αποζημίωση της ασφάλειας ζωής σε θάνατο την παίρνει ο δικαιούχος που γράφει το ασφαλιστήριο· αν δεν ορίστηκε δικαιούχος, το ποσό μπαίνει στην κληρονομιά (ν. 2496/1997, άρθρο 28). Η εταιρεία πληρώνει «χωρίς υπαίτια καθυστέρηση», αφού λάβει τα δικαιολογητικά και, κατά κανόνα, πιστοποιητικό της ΔΟΥ για τη φορολογική δήλωση (ν. 2961/2001, άρθρο 107).

  • Ποιος πληρώνεται: Ο δικαιούχος του ασφαλιστηρίου· χωρίς δικαιούχο, το ποσό μπαίνει στην κληρονομιά
  • Φορολογικά: Κατά κανόνα δωρεά με δικαιούχο, κληρονομιά χωρίς (ν. 2961/2001)· ρωτήστε λογιστή
  • Πριν από την πληρωμή: Πιστοποιητικό ΔΟΥ για τη φορολογική δήλωση (άρθρα 105, 107 ν. 2961/2001)
  • Προθεσμία πληρωμής: Ο νόμος δεν ορίζει ημέρες: πληρωμή «χωρίς υπαίτια καθυστέρηση»
  • Άρνηση για τη δήλωση υγείας: Για δόλο· στην αμέλεια δεν ισχύει αναλογική μείωση (άρθρα 3, 29 ν. 2496/1997)
  • Παραγραφή: 5 χρόνια από το τέλος του έτους που γεννήθηκε η αξίωση (άρθρο 10)

Έλεγχος στοιχείων: 14 Οκτωβρίου 2026 · Πηγές

Όταν χάνετε έναν δικό σας άνθρωπο, έχετε πολλά να τακτοποιήσετε μαζί. Αν υπήρχε ασφάλεια ζωής, η αποζημίωση θανάτου δεν μοιράζεται αυτόματα ως κληρονομιά: πηγαίνει στον δικαιούχο που γράφει το ασφαλιστήριο. Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε, με βάση τον ν. 2496/1997 για την ασφαλιστική σύμβαση και τον Κώδικα Φορολογίας Κληρονομιών (ν. 2961/2001), ποιος εισπράττει, πώς αντιμετωπίζεται το ποσό στην κληρονομιά και στον φόρο, ποια έγγραφα ζητούνται, πόσο μπορεί να διαρκέσει και πότε η εταιρεία μπορεί να αρνηθεί. Για το πώς λειτουργεί η ίδια η ασφάλεια ζωής, δείτε τον οδηγό ασφάλειας ζωής.

Ποιος παίρνει την αποζημίωση της ασφάλειας ζωής;

Το ποσό που πληρώνει η ασφάλεια ζωής σε θάνατο (στον νόμο «ασφάλισμα») πηγαίνει στον δικαιούχο που γράφει το ασφαλιστήριο. Δεν μοιράζεται αυτόματα στους κληρονόμους. Σε κάθε συμβόλαιο υπάρχουν τρεις ρόλοι, που συχνά είναι διαφορετικά πρόσωπα:

  • Λήπτης της ασφάλισης: αυτός που έκανε το συμβόλαιο και πλήρωνε τα ασφάλιστρα.
  • Ασφαλισμένος: αυτός του οποίου η ζωή ασφαλίστηκε.
  • Δικαιούχος: αυτός που εισπράττει το ποσό αν πεθάνει ο ασφαλισμένος.

Τα στοιχεία του δικαιούχου, όταν είναι άλλο πρόσωπο, γράφονται στην ίδια τη σύμβαση (ν. 2496/1997, άρθρο 1 παρ. 2). Τον ορίζει ο λήπτης με γραπτή δήλωση, την οποία μπορεί να ανακαλέσει ελεύθερα (άρθρο 28 παρ. 3). Αν το συμβόλαιο ασφαλίζει τη ζωή άλλου προσώπου, για να οριστεί τρίτος ως δικαιούχος χρειάζεται και η έγγραφη συναίνεση του ασφαλισμένου (άρθρο 28 παρ. 2).

Τι γράφει το ασφαλιστήριοΠοιος εισπράττει
Ονομαστικός δικαιούχος (π.χ. σύζυγος ή παιδί, με ονοματεπώνυμο)Το πρόσωπο αυτό, που ζητά το ποσό απευθείας από την ασφαλιστική εταιρεία (ΑΚ 411)
Περισσότεροι δικαιούχοι με ποσοστάΟ καθένας το ποσοστό που ορίζει το ασφαλιστήριο
«Νόμιμοι κληρονόμοι»Όσοι κληρονομούν από τον νόμο όταν δεν υπάρχει διαθήκη, π.χ. τα παιδιά μαζί με τον ή τη σύζυγο (ΑΚ 1813, 1820). Η εταιρεία θα ζητήσει έγγραφα που δείχνουν ποιοι είναι
Η τράπεζα, σε ασφάλεια δανείουΗ τράπεζα, για την οφειλή του δανείου· δείτε την ενότητα για τον δανειολήπτη
Κανένας δικαιούχος, ή ο δικαιούχος αποποιήθηκε το ποσόΟ νόμος θεωρεί δικαιούχο τον λήπτη· μετά τον θάνατό του το ποσό περιλαμβάνεται στην κληρονομιά του (άρθρο 28 παρ. 4)

Αν ο δικαιούχος πέθανε πριν από τον ασφαλισμένο ή δεν είναι σαφές ποιον εννοεί το ασφαλιστήριο, ζητήστε από την εταιρεία γραπτή απάντηση για το πώς θα πληρώσει και, αν χρειαστεί, μιλήστε με δικηγόρο.

Αν έχετε εσείς ασφάλεια ζωής

Ελέγξτε τον δικαιούχο μετά από γάμο, διαζύγιο ή γέννηση παιδιού. Γράψτε ονοματεπώνυμο και στοιχεία, όχι μόνο «σύζυγος» ή «τέκνα», ώστε να είναι σαφές ποιον εννοείτε. Κάθε αλλαγή να φτάνει γραπτώς στην εταιρεία, και κρατήστε αντίγραφο.

Ανήκει το ποσό στην κληρονομιά; Τι ισχύει φορολογικά

Ο ν. 2496/1997 ορίζει ρητά πότε το ασφάλισμα περιλαμβάνεται στην κληρονομιά: όταν δεν έχει οριστεί δικαιούχος ή όταν ο δικαιούχος το αποποιήθηκε (άρθρο 28 παρ. 4). Όταν υπάρχει δικαιούχος, το δικαίωμά του πηγάζει από τη σύμβαση: ο Αστικός Κώδικας δίνει στον τρίτο, υπέρ του οποίου έγινε η σύμβαση, δικαίωμα να απαιτήσει την παροχή απευθείας (άρθρο 411). Η εταιρεία πληρώνει τον δικαιούχο, όχι το σύνολο των κληρονόμων.

ΠερίπτωσηΜπαίνει στην κληρονομιά;Φορολογία, κατά κανόνα (ν. 2961/2001)
Το ασφαλιστήριο ορίζει δικαιούχοΌχι· ο δικαιούχος εισπράττει με δικό του δικαίωμαΘεωρείται δωρεά για τον φόρο (άρθρο 34 παρ. 2 περ. β)
Το ασφαλιστήριο δεν ορίζει δικαιούχοΝαι, ως περιουσία του λήπτη (άρθρο 28 παρ. 4 ν. 2496/1997)Κτήση αιτία θανάτου, δηλαδή κληρονομιά (άρθρο 2 παρ. 1 περ. γ)
Δικαιούχοι: «νόμιμοι κληρονόμοι»Εξαρτάται από τη διατύπωση· ρωτήστε δικηγόροΡωτήστε λογιστή

Φόρος: δωρεά ή κληρονομιά, και το πιστοποιητικό της ΔΟΥ

Πολλοί θεωρούν την αποζημίωση της ασφάλειας ζωής «αφορολόγητη». Κατά κανόνα δεν είναι: ο Κώδικας Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών και Γονικών Παροχών (ν. 2961/2001) την κατατάσσει διαφορετικά, ανάλογα με το αν υπάρχει δικαιούχος, και έχει ειδική διάταξη για τον θάνατο από ατύχημα:

  • Με δικαιούχο: τα ποσά που οφείλει ο ασφαλιστής λόγω θανάτου του ασφαλισμένου, σε αυτόν υπέρ του οποίου έγινε η ασφάλιση, θεωρούνται δωρεά για την επιβολή του φόρου, εφόσον η ασφάλιση έγινε ή μεταφέρθηκε στην Ελλάδα (άρθρο 34 παρ. 2 περ. β).
  • Χωρίς δικαιούχο: το ασφάλισμα φορολογείται ως κτήση αιτία θανάτου, όπως η κληρονομιά (άρθρο 2 παρ. 1 περ. γ).
  • Θάνατος από ατύχημα: ο ίδιος κώδικας ορίζει ότι δεν υποβάλλεται σε φόρο η αποζημίωση από ατύχημα που καταβάλλεται στους νόμιμους δικαιούχους λόγω θανάτου του θύματος (άρθρο 3 παρ. 4). Αν η διάταξη καλύπτει και την ασφαλιστική αποζημίωση από ατύχημα δεν είναι σαφές· η φορολογική διοίκηση έχει αντιμετωπίσει τέτοια ποσά και ως δωρεά. Πριν δηλώσετε ένα τέτοιο ποσό ως αφορολόγητο, ρωτήστε λογιστή.

Αν τελικά προκύπτει φόρος, και πόσος, εξαρτάται από τη συγγένεια, από το ποσό και από την αιτία του θανάτου. Για τον υπολογισμό και τη δήλωση μιλήστε με λογιστή: η σωστή απάντηση είναι προσωπική, γι' αυτό δεν δίνουμε εδώ συντελεστές.

Χωρίς πιστοποιητικό της ΔΟΥ, η εταιρεία δεν πληρώνει

Οι ελληνικές ασφαλιστικές εταιρείες, καθώς και τα υποκαταστήματα ξένων εταιρειών στην Ελλάδα, δεν μπορούν να καταβάλουν ποσό που οφείλεται λόγω θανάτου του ασφαλισμένου αν δεν τους προσκομιστεί πιστοποιητικό της ΔΟΥ: ότι υποβλήθηκε η φορολογική δήλωση και ότι πληρώθηκε ο φόρος ή ότι δεν οφείλεται (ν. 2961/2001, άρθρα 105 και 107). Ο νόμος επιτρέπει πληρωμή χωρίς πιστοποιητικό για ποσά έως 1.500 € ανά δικαιούχο, ή αν κατατεθεί στη ΔΟΥ ο φόρος που όρισε εκείνη. Γι' αυτό η φορολογική δήλωση είναι από τα πρώτα βήματα, όχι το τελευταίο.

Αν σκέφτεστε αποποίηση της κληρονομιάς

Όταν τα χρέη του θανόντος ξεπερνούν την περιουσία του, οι κληρονόμοι μπορούν να αποποιηθούν μέσα σε 4 μήνες από τότε που έμαθαν ότι κληρονομούν και για ποιον λόγο. Η προθεσμία είναι 1 έτος αν ο θανών είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό ή αν ο κληρονόμος ζούσε στο εξωτερικό όταν το έμαθε (ΑΚ 1847). Υπάρχει και η αποδοχή «με το ευεργέτημα της απογραφής», που δηλώνεται στη γραμματεία του δικαστηρίου της κληρονομιάς όσο ισχύει η προθεσμία αποποίησης (ΑΚ 1902).

Κατά την ανάγνωσή μας, ο ονομαστικός δικαιούχος εισπράττει την ασφάλεια ζωής ακόμη κι αν αποποιηθεί την κληρονομιά, γιατί το δικαίωμά του δεν πηγάζει από αυτήν. Αν όμως δεν ορίστηκε δικαιούχος ή το ασφαλιστήριο γράφει «νόμιμοι κληρονόμοι», η απάντηση μπορεί να διαφέρει. Πριν αποφασίσετε, μιλήστε με δικηγόρο.

Βήμα-βήμα: δήλωση θανάτου και δικαιολογητικά

  1. Βρείτε το ασφαλιστήριο και τον δικαιούχο. Αν δεν ξέρετε αν υπάρχει συμβόλαιο ή σε ποια εταιρεία, δείτε την τελευταία ενότητα του οδηγού.
  2. Ενημερώστε γραπτώς την ασφαλιστική εταιρεία, με email ή επιστολή, ή μέσω του ασφαλιστικού διαμεσολαβητή που έκανε το συμβόλαιο. Ζητήστε το έντυπο αίτησης αποζημίωσης, τη λίστα με τα δικαιολογητικά και αριθμό φακέλου.
  3. Συγκεντρώστε τα δικαιολογητικά που θα σας ζητηθούν. Τα ορίζει η ασφαλιστική και διαφέρουν ανά εταιρεία και περίπτωση. Συνήθως περιλαμβάνουν:
    • απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης θανάτου, από το ληξιαρχείο ή από ΚΕΠ· πολλές πράξεις εκδίδονται και ψηφιακά από το gov.gr·
    • ιατρικό έγγραφο για την αιτία θανάτου·
    • έγγραφα ταυτότητας και ΑΦΜ του δικαιούχου, και IBAN λογαριασμού στο όνομά του·
    • το ασφαλιστήριο, αν το βρίσκετε·
    • αν δικαιούχοι είναι οι «νόμιμοι κληρονόμοι»: πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, από ΚΕΠ ή από τον δήμο του θανόντος, και ό,τι άλλο ζητηθεί, π.χ. για διαθήκη·
    • σε ατύχημα ή βίαιο θάνατο: τα έγγραφα των αρχών, π.χ. της αστυνομίας ή του ιατροδικαστή·
    • αν δικαιούχος είναι ανήλικος: τα έγγραφα για τον νόμιμο εκπρόσωπό του.
  4. Κάντε τη φορολογική δήλωση και πάρτε το πιστοποιητικό της ΔΟΥ που χρειάζεται η εταιρεία για να πληρώσει, όπως εξηγούμε στην προηγούμενη ενότητα. Σε αυτό το βήμα βοηθά ένας λογιστής.
  5. Στείλτε τον φάκελο και κρατήστε αντίγραφα όλων των εγγράφων, μαζί με την επιβεβαίωση παραλαβής.
  6. Απαντήστε σε όσα συμπληρωματικά σας ζητηθούν, π.χ. ιατρικό ιστορικό, και σημειώνετε πότε στείλατε το καθένα.
Δεν χρειάζεται να τα κάνετε όλα μόνοι σας

Ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής που έκανε το συμβόλαιο μπορεί να σας πει τι ακριβώς λείπει και να επικοινωνεί εκείνος με την εταιρεία. Αν το συμβόλαιο έγινε μέσω της Leadinsure, πείτε μας και ετοιμάζουμε μαζί τον φάκελο· θα μας βρείτε στη σελίδα επικοινωνίας.

Σε πόσο καιρό πληρώνει η ασφαλιστική;

Ο νόμος δεν ορίζει συγκεκριμένο αριθμό ημερών για την αποζημίωση θανάτου. Ορίζει ότι, όταν συμβεί η ασφαλιστική περίπτωση, ο ασφαλιστής πληρώνει «χωρίς υπαίτια καθυστέρηση», και ότι, αν ο προσδιορισμός του ποσού θέλει πολύ χρόνο, πληρώνει χωρίς καθυστέρηση όσο δεν αμφισβητείται (ν. 2496/1997, άρθρο 7 παρ. 7). Ελέγξτε αν οι όροι του συμβολαίου ορίζουν προθεσμία πληρωμής μετά την παραλαβή των εγγράφων.

Προθεσμία 30 ημερών ο νόμος βάζει σε άλλη περίπτωση: στην εξαγορά συμβολαίων ζωής με επενδυτικό χαρακτήρα, όπου η εταιρεία πληρώνει την αξία εξαγοράς μέσα σε 30 ημέρες από την αίτηση (ίδιο άρθρο).

Τι μπορεί να καθυστερήσει τον φάκελοΤι βοηθά
Λείπει το πιστοποιητικό της ΔΟΥΞεκινήστε τη φορολογική δήλωση με λογιστή από την αρχή, παράλληλα με τα υπόλοιπα έγγραφα
Ελλιπή δικαιολογητικάΖητήστε γραπτή λίστα και στείλτε τα όλα μαζί, με τον αριθμό φακέλου
Ο θάνατος έγινε λίγο μετά την έναρξη του συμβολαίουΗ εταιρεία μπορεί να ζητήσει ιατρικό ιστορικό για να ελέγξει τη δήλωση υγείας· απαντήστε με ακρίβεια
Ατύχημα ή θάνατος που ερευνούν οι αρχέςΡωτήστε την εταιρεία ποια έγγραφα των αρχών χρειάζεται
Ασάφεια για τον δικαιούχο, ή περισσότεροι δικαιούχοιΈγγραφα συγγένειας και, αν υπάρχει διαφωνία, δικηγόρος

Μήπως αργήσατε να το δηλώσετε;

Ο νόμος ζητά από τον λήπτη της ασφάλισης να ειδοποιήσει την εταιρεία μέσα σε 8 ημέρες από τότε που έμαθε την ασφαλιστική περίπτωση (άρθρο 7 παρ. 1). Στις ασφαλίσεις προσώπων, όπως η ασφάλεια ζωής, δεν εφαρμόζεται η διάταξη που δίνει στην εταιρεία δικαίωμα αποζημίωσης για την καθυστέρηση (άρθρο 7 παρ. 8). Οι αξιώσεις από ασφαλίσεις προσώπων παραγράφονται σε 5 χρόνια από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκαν (άρθρο 10). Μην αφήνετε όμως τον χρόνο να περνά: δηλώστε τον θάνατο μόλις μπορέσετε, και αν ο φάκελος κολλήσει, στείλτε γραπτή υπενθύμιση και ζητήστε να μάθετε τι εκκρεμεί.

Πότε μπορεί να αρνηθεί η ασφαλιστική;

Η ασφάλεια ζωής πληρώνει το ποσό που συμφωνήθηκε, ανεξάρτητα από το αν ο θάνατος προκάλεσε οικονομική ζημιά και πόση (ν. 2496/1997, άρθρο 27 παρ. 5). Οι συνηθισμένοι λόγοι άρνησης, και τι ορίζει γι' αυτούς ο νόμος:

ΛόγοςΤι ορίζει ο νόμοςΤι ζητάτε
Ψευδής δήλωση ή απόκρυψη στοιχείων υγείας με δόλο κατά τη σύναψηΟ λήπτης δικαιούται μόνο την αξία εξαγοράς του ασφαλιστηρίου (άρθρο 29 παρ. 2, σε συνδυασμό με το άρθρο 3)Γραπτώς: τι ακριβώς θεωρεί η εταιρεία ότι αποκρύφθηκε, και αντίγραφο της αίτησης και του ερωτηματολογίου
Ανακρίβεια από αμέλεια ή κενά στο ερωτηματολόγιοΣτις ασφαλίσεις ζωής δεν εφαρμόζεται η αναλογική μείωση του ασφαλίσματος για αμέλεια (άρθρο 3 παρ. 8)· η εταιρεία δεν μπορεί να επικαλεστεί ατέλειες των απαντήσεων του ερωτηματολογίου, εκτός αν έγιναν από πρόθεση (άρθρο 3 παρ. 2)Αν η άρνηση δεν στηρίζεται σε πρόθεση, αμφισβητήστε τη γραπτώς
Αυτοκτονία στα πρώτα 2 χρόνιαΗ εταιρεία υποχρεούται να πληρώσει εφόσον έχουν περάσει τουλάχιστον 2 χρόνια από τη σύναψη· για αύξηση του ποσού, 2 χρόνια από την αύξηση (άρθρο 30 παρ. 1)Ελέγξτε την ημερομηνία έναρξης και τυχόν αυξήσεις του κεφαλαίου
Ο δικαιούχος προκάλεσε σκόπιμα τον θάνατοΧάνει το δικαίωμά του, όπως και αν αποπειράθηκε να θανατώσει τον ασφαλισμένο (άρθρο 30 παρ. 2)Μιλήστε με δικηγόρο
Πόλεμος, ακτινοβολία και εξαιρέσεις του συμβολαίουΑν δεν συμφωνήθηκε κάτι άλλο, δεν καλύπτεται θάνατος που προέρχεται άμεσα από πολεμικά γεγονότα ή ιοντίζουσες ακτινοβολίες (άρθρο 27 παρ. 2)· οι υπόλοιπες εξαιρέσεις είναι όσες γράφει η σύμβαση (άρθρο 1 παρ. 2)Τον ακριβή όρο εξαίρεσης που επικαλείται η εταιρεία
Το συμβόλαιο είχε λήξει ή είχε καταγγελθεί για απλήρωτα ασφάλιστραΗ καταγγελία για καθυστέρηση ασφαλίστρου γίνεται με γραπτή δήλωση στον λήπτη και λύνει τη σύμβαση μετά από 2 εβδομάδες (διάρκεια έως 1 έτος) ή 1 μήνα (μεγαλύτερη διάρκεια) από την κοινοποίηση (άρθρο 6 παρ. 2)Αντίγραφο της γραπτής καταγγελίας και απόδειξη ότι κοινοποιήθηκε
Η κάλυψη ήταν μόνο για θάνατο από ατύχημαΑν δεν συμφωνήθηκε κάτι άλλο, ατύχημα είναι αιτία εξωτερική, βίαιη, αιφνίδια και ξένη προς την πρόθεση του ασφαλισμένου (άρθρο 31 παρ. 1)Ελέγξτε αν το συμβόλαιο είναι ασφάλεια ζωής ή ασφάλεια ατυχημάτων

Ζητήστε κάθε άρνηση γραπτώς, με την αιτιολογία και τον όρο του συμβολαίου στον οποίο στηρίζεται. Πώς κάνετε ένσταση στην εταιρεία, πότε απευθύνεστε σε εξωδικαστικό φορέα και πότε αξίζει το δικαστήριο, τα εξηγούμε στον οδηγό όταν η ασφαλιστική αρνείται αποζημίωση.

Ασφάλεια ζωής δανειολήπτη: πληρώνει πρώτα την τράπεζα

Όταν ένα στεγαστικό ή καταναλωτικό δάνειο έχει ασφάλεια ζωής, συνήθως η τράπεζα ορίζεται δικαιούχος ή της εκχωρείται η απαίτηση από το ασφαλιστήριο. Σε θάνατο η ασφαλιστική πληρώνει πρώτα την τράπεζα, έως την οφειλή, και το δάνειο κλείνει ή μειώνεται. Στα προγράμματα που ασφαλίζουν φθίνον κεφάλαιο, δηλαδή περίπου το εκάστοτε υπόλοιπο του δανείου, συνήθως δεν περισσεύει ποσό για την οικογένεια.

Το τι γίνεται με τη διαφορά, αν το κεφάλαιο ξεπερνά την οφειλή, το ορίζουν το ασφαλιστήριο και η πράξη εκχώρησης· ζητήστε να δείτε και τα δύο. Αν ο θανών είχε συνοφειλέτη, ρωτήστε αν η ασφάλεια κάλυπτε ολόκληρο το υπόλοιπο ή μόνο το δικό του μερίδιο.

Τι κάνει η οικογένεια

  1. Ενημερώστε γραπτώς την τράπεζα για τον θάνατο και ζητήστε να σας πει αν το δάνειο είχε ασφάλεια ζωής, σε ποια εταιρεία και ποιος κάνει τη δήλωση.
  2. Ζητήστε γραπτή βεβαίωση για το υπόλοιπο του δανείου την ημέρα του θανάτου.
  3. Μέχρι να κλείσει ο φάκελος, συζητήστε με την τράπεζα τι γίνεται με τις δόσεις. Πριν αποφασίσετε για αποδοχή ή αποποίηση της κληρονομιάς, μιλήστε με δικηγόρο.

Αν το δάνειο δεν είχε ασφάλεια ζωής, η οφειλή περνά στην κληρονομιά μαζί με το ακίνητο, και ισχύουν οι προθεσμίες αποποίησης που είδαμε παραπάνω. Πώς λειτουργεί η ασφάλιση του δανείου και πώς γίνεται εκτός τράπεζας, θα το βρείτε στον οδηγό ασφάλεια ζωής δανειολήπτη.

Θέλετε να ελέγξετε τη δική σας ασφάλεια ζωής;

Ζητάμε προτάσεις από τις ασφαλιστικές εταιρείες με τις οποίες συνεργαζόμαστε και σας απαντάμε εντός 24 ωρών τις εργάσιμες ημέρες, χωρίς δέσμευση.

Ζητήστε Προσφορά

Πώς μαθαίνουν οι κληρονόμοι αν υπάρχει ασφάλεια ζωής;

Συχνά η οικογένεια δεν ξέρει αν υπήρχε ασφάλεια ζωής ή σε ποια εταιρεία. Η αναζήτηση ξεκινά από τα ίχνη που αφήνει ένα συμβόλαιο:

  • Χαρτιά στο σπίτι: ασφαλιστήρια, ειδοποιήσεις ανανέωσης, επιστολές της εταιρείας, ετήσιες καταστάσεις αξίας σε αποταμιευτικά και επενδυτικά προγράμματα (τη διαφορά τους από την καθαρή ασφάλεια ζωής την εξηγούμε στον οδηγό ασφάλεια ζωής ή αποταμιευτικό).
  • Κινήσεις λογαριασμών και καρτών: πάγιες εντολές ή χρεώσεις προς ασφαλιστική εταιρεία δείχνουν πού να ρωτήσετε.
  • Email και αλληλογραφία: μηνύματα για πληρωμή ασφαλίστρων ή για ανανεώσεις.
  • Ο εργοδότης: ορισμένες επιχειρήσεις έχουν ομαδικό συμβόλαιο ζωής για το προσωπικό τους· ρωτήστε το λογιστήριο ή το τμήμα προσωπικού (δείτε τι είναι η ομαδική ασφάλιση προσωπικού).
  • Η τράπεζα: δάνεια, κάρτες ή λογαριασμοί μπορεί να συνδέονται με ασφάλεια ζωής ή με ασφάλεια υπολοίπου.
  • Ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής ή ο λογιστής του θανόντος, αν είχε.
  • Οι ίδιες οι ασφαλιστικές εταιρείες: στείλτε γραπτό αίτημα σε όσες υποψιάζεστε, με τη ληξιαρχική πράξη θανάτου και έγγραφο που δείχνει τη σχέση σας με τον θανόντα, π.χ. πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών. Το τι θα σας απαντήσουν εξαρτάται από την πολιτική κάθε εταιρείας και από το αν είστε δικαιούχος.

Αν βρείτε συμβόλαιο αργότερα, μη χάνετε χρόνο: οι αξιώσεις παραγράφονται σε 5 χρόνια από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκαν (ν. 2496/1997, άρθρο 10).

Για να μη χρειαστεί να ψάχνει η δική σας οικογένεια

Πείτε στους δικαιούχους ότι υπάρχει ασφάλεια ζωής, σε ποια εταιρεία και πού φυλάτε το ασφαλιστήριο. Κρατήστε μαζί και τα στοιχεία του ασφαλιστικού γραφείου σας, ώστε να ξέρουν ποιον να καλέσουν. Για το πόσο κεφάλαιο χρειάζεται μια οικογένεια, δείτε τον οδηγό ασφάλειας ζωής.

Ζητήστε προσφορά για ασφάλεια ζωής

Πείτε μας τι θέλετε να ασφαλίσετε και σας εξηγούμε τις επιλογές σας με απλά λόγια, χωρίς δέσμευση.

Ζητήστε Προσφορά

Συχνές ερωτήσεις

Ποιος παίρνει τα χρήματα της ασφάλειας ζωής όταν πεθάνει ο ασφαλισμένος;

Ο δικαιούχος που γράφει το ασφαλιστήριο. Αν δεν έχει οριστεί δικαιούχος ή αν ο δικαιούχος αποποιήθηκε το ποσό, ο νόμος θεωρεί δικαιούχο τον λήπτη της ασφάλισης και το ποσό περιλαμβάνεται στην κληρονομιά του (ν. 2496/1997, άρθρο 28 παρ. 4).

Φορολογείται η αποζημίωση από ασφάλεια ζωής;

Κατά κανόνα εμπίπτει στον φόρο δωρεάς ή κληρονομιάς. Με ορισμένο δικαιούχο, ο ν. 2961/2001 τη θεωρεί δωρεά για την επιβολή του φόρου (άρθρο 34 παρ. 2 περ. β)· χωρίς δικαιούχο, κτήση αιτία θανάτου, όπως η κληρονομιά (άρθρο 2 παρ. 1 περ. γ). Ο ίδιος κώδικας ορίζει ότι δεν υποβάλλεται σε φόρο η αποζημίωση από ατύχημα που καταβάλλεται στους νόμιμους δικαιούχους λόγω θανάτου του θύματος (άρθρο 3 παρ. 4). Αν η διάταξη καλύπτει και την ασφαλιστική αποζημίωση από ατύχημα δεν είναι σαφές· η φορολογική διοίκηση έχει αντιμετωπίσει τέτοια ποσά και ως δωρεά. Αν τελικά προκύπτει φόρος εξαρτάται από τη συγγένεια, το ποσό και την αιτία του θανάτου· για τον υπολογισμό και τη δήλωση μιλήστε με λογιστή.

Χρειάζεται φορολογική δήλωση για να πληρώσει η ασφαλιστική;

Κατά κανόνα ναι. Η ασφαλιστική εταιρεία δεν μπορεί να πληρώσει ποσό που οφείλεται λόγω θανάτου χωρίς πιστοποιητικό της ΔΟΥ ότι υποβλήθηκε η δήλωση και πληρώθηκε ο φόρος ή ότι δεν οφείλεται (ν. 2961/2001, άρθρα 105 και 107). Εξαίρεση προβλέπεται για ποσά έως 1.500 € ανά δικαιούχο.

Αν αποποιηθώ την κληρονομιά, παίρνω την ασφάλεια ζωής;

Κατά την ανάγνωσή μας, ναι, αν είστε ονομαστικός δικαιούχος: το δικαίωμά σας πηγάζει από τη σύμβαση, όχι από την κληρονομιά. Αν όμως δεν ορίστηκε δικαιούχος ή το ασφαλιστήριο γράφει «νόμιμοι κληρονόμοι», η απάντηση μπορεί να διαφέρει. Η προθεσμία αποποίησης είναι 4 μήνες, ή 1 έτος σε περιπτώσεις εξωτερικού (ΑΚ 1847)· μιλήστε με δικηγόρο πριν αποφασίσετε.

Σε πόσο καιρό πληρώνει η ασφάλεια ζωής μετά τον θάνατο;

Ο νόμος δεν ορίζει συγκεκριμένες ημέρες· ο ασφαλιστής πληρώνει «χωρίς υπαίτια καθυστέρηση» (ν. 2496/1997, άρθρο 7 παρ. 7). Ο χρόνος εξαρτάται κυρίως από το πόσο γρήγορα συγκεντρωθούν τα δικαιολογητικά και το πιστοποιητικό της ΔΟΥ, και από τυχόν έλεγχο της δήλωσης υγείας.

Πληρώνει η ασφάλεια ζωής σε αυτοκτονία;

Ο νόμος υποχρεώνει την εταιρεία να πληρώσει εφόσον έχουν περάσει τουλάχιστον 2 χρόνια από τη σύναψη του συμβολαίου· για αύξηση του κεφαλαίου, 2 χρόνια από την αύξηση (ν. 2496/1997, άρθρο 30 παρ. 1). Για το διάστημα πριν, ελέγξτε τι προβλέπουν οι όροι του συμβολαίου.

Μπορεί η ασφαλιστική να μην πληρώσει λόγω ασθένειας που δεν δηλώθηκε;

Ο νόμος το επιτρέπει όταν η απόκρυψη ή η ψευδής δήλωση έγινε με δόλο: τότε ο λήπτης δικαιούται μόνο την αξία εξαγοράς (ν. 2496/1997, άρθρο 29 παρ. 2). Για ανακρίβεια από αμέλεια, στις ασφαλίσεις ζωής δεν εφαρμόζεται η αναλογική μείωση (άρθρο 3 παρ. 8). Ζητήστε κάθε άρνηση γραπτώς και αιτιολογημένη.

Μέχρι πότε μπορώ να ζητήσω την αποζημίωση;

Οι αξιώσεις από ασφαλίσεις προσώπων, όπως η ασφάλεια ζωής, παραγράφονται σε 5 χρόνια από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκαν (ν. 2496/1997, άρθρο 10). Μην περιμένετε όμως: όσο νωρίτερα δηλώσετε τον θάνατο, τόσο νωρίτερα ξεκινά ο φάκελος.

Πηγές

Οι νόμοι, οι αποφάσεις και οι σελίδες που ελέγξαμε για αυτόν τον οδηγό.

Δείτε και τις 23 πηγές