Ο φιλικός διακανονισμός — επίσημα «Σύστημα Άμεσης Πληρωμής» (ΣΑΠ) — είναι η συμφωνία των ασφαλιστικών εταιρειών να πληρώνει η καθεμία τον δικό της πελάτη μετά από τροχαίο και να κανονίζουν μεταξύ τους αργότερα ποια χρωστάει σε ποια. Για εσάς σημαίνει ότι, αν δεν φταίτε, αποζημιώνεστε από την εταιρεία σας σε ημέρες, όχι από την εταιρεία του άλλου σε μήνες. Λειτουργεί στην Ελλάδα από το 2000 και διεκπεραιώνει τη μεγάλη πλειονότητα των υλικών ζημιών — αλλά έχει προϋποθέσεις, όρια και ένα έντυπο που, συμπληρωμένο βιαστικά, μπορεί να σας κάνει υπαίτιο ενώ δεν είστε. Ο οδηγός εξηγεί πότε ισχύει, πώς συμπληρώνεται, τι γίνεται μετά και πότε πρέπει να καλέσετε την Τροχαία αντί για στυλό.
Τι είναι το Σύστημα Άμεσης Πληρωμής
Χωρίς φιλικό διακανονισμό, η διαδικασία μετά από τροχαίο είναι: δηλώνετε στη δική σας εταιρεία, αυτή ενημερώνει την εταιρεία του υπαίτιου, εκείνη στέλνει πραγματογνώμονα, αμφισβητεί, διαπραγματεύεται, και τελικά πληρώνει — 2 έως 6 μήνες μετά, αν όλα πάνε καλά.
Με τον φιλικό διακανονισμό: δηλώνετε στη δική σας εταιρεία, αυτή σας αποζημιώνει απευθείας (συνήθως σε 10–20 ημέρες) και στη συνέχεια εισπράττει από την εταιρεία του υπαίτιου μέσω ενός συμψηφιστικού μηχανισμού. Εσείς δεν ασχολείστε ποτέ με την άλλη εταιρεία.
Προϋποθέσεις για να ενεργοποιηθεί:
- Και οι δύο εταιρείες να συμμετέχουν στο ΣΑΠ (οι περισσότερες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα συμμετέχουν — ελέγξτε στη λίστα της ΕΑΕΕ, ιδίως για μικρές ή ξένες εταιρείες με ελεύθερη παροχή υπηρεσιών).
- Δύο οχήματα — όχι τρία, όχι αλυσιδωτή σύγκρουση.
- Μόνο υλικές ζημιές ή ελαφρές σωματικές βλάβες (εντός συγκεκριμένου ορίου).
- Ζημιά έως ένα ανώτατο όριο (αναπροσαρμόζεται· ενδεικτικά χιλιάδες ευρώ για υλικές ζημιές — πάνω από αυτό η υπόθεση πάει στην κλασική διαδικασία).
- Το ατύχημα να έγινε στην Ελλάδα.
- Οι δύο οδηγοί να συμφωνούν στα γεγονότα — αυτό είναι το έντυπο.
Το έντυπο καταγράφει γεγονότα (ποιος ερχόταν από πού, ποιος έστριβε, ποιος ήταν σταματημένος). Την υπαιτιότητα την καθορίζουν οι εταιρείες με βάση τα γεγονότα και τον ΚΟΚ. Αν ο άλλος οδηγός αρνείται να υπογράψει επειδή «δεν παραδέχεται ότι φταίει», εξηγήστε του ότι δεν παραδέχεται τίποτα — περιγράφει.
Πότε δεν ισχύει — και τι κάνετε τότε
| Περίπτωση | Φιλικός; | Τι κάνετε |
|---|---|---|
| Τραυματισμός πέρα από ελαφρύ | Όχι | Τροχαία υποχρεωτικά (100) + ΕΚΑΒ αν χρειάζεται |
| Τρία ή περισσότερα οχήματα | Όχι | Τροχαία· δήλωση σε κάθε εταιρεία |
| Ο άλλος οδηγός αρνείται να υπογράψει | Όχι | Τροχαία· φωτογραφίες, μάρτυρες, πινακίδα |
| Ο άλλος έφυγε (hit & run) | Όχι | Τροχαία· κάλυψη ανασφάλιστου/άγνωστου οχήματος ή Επικουρικό Κεφάλαιο |
| Ο άλλος είναι ανασφάλιστος | Όχι | Τροχαία· Επικουρικό Κεφάλαιο (ή δική σας κάλυψη «ανασφάλιστο όχημα») |
| Υποψία μέθης / ναρκωτικών | Όχι | Τροχαία — αλκοτέστ |
| Ζημιά σε σταθμευμένο, ιδιοκτήτης απών | Όχι | Σημείωμα με στοιχεία + φωτογραφίες + δήλωση στην εταιρεία σας· ιδανικά Τροχαία |
| Ζημιά πάνω από το όριο ΣΑΠ | Όχι | Κλασική διαδικασία μέσω των δύο εταιρειών· το έντυπο βοηθά ούτως ή άλλως |
| Ξένο όχημα (ξένες πινακίδες) | Όχι | Τροχαία· Πράσινη Κάρτα του ξένου· Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης |
| Όχημα ενοικίασης / εταιρικό / leasing | Συνήθως ναι | Έντυπο + άμεση ενημέρωση εταιρείας ενοικίασης |
Ο κανόνας: αν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία, Τροχαία. Το έντυπο της Τροχαίας (Δελτίο Συμβάντος) είναι το ισχυρότερο αποδεικτικό που υπάρχει. Δεν «χαλάει» τον φιλικό — απλώς τον αντικαθιστά με κάτι ισχυρότερο.
Είχατε τροχαίο; Καλέστε μας πριν δηλώσετε
Συγκρίνουμε τις ασφαλιστικές εταιρείες της αγοράς και σας απαντάμε εντός 24 ωρών — δωρεάν, χωρίς δέσμευση.
Πώς συμπληρώνεται το έντυπο: βήμα προς βήμα
Το έντυπο είναι κοινό για όλες τις εταιρείες (το ίδιο με το ευρωπαϊκό «Constat Amiable»). Δύο στήλες — Όχημα Α και Όχημα Β — και ένα σκίτσο. Συμπληρώνεται στον τόπο του ατυχήματος, ένα αντίγραφο για τον καθένα, με καρμπόν (ή φωτογραφίες αν είναι το ψηφιακό).
- Ημερομηνία, ώρα, τόπος. Ακριβής οδός και αριθμός ή χιλιομετρική θέση. Το «κάπου στη Λεωφόρο Σούδας» δεν αρκεί.
- Τραυματίες; Υλικές ζημιές σε άλλα αντικείμενα; Αν «ναι» σε τραυματίες, σταματάτε — Τροχαία.
- Μάρτυρες. Ονόματα και τηλέφωνα. Ο συνεπιβάτης σας μετράει λιγότερο· ο περαστικός μετράει πολύ.
- Στοιχεία οχημάτων & ασφάλισης. Από την άδεια κυκλοφορίας και το ασφαλιστήριο — όχι από μνήμης. Αριθμός συμβολαίου, εταιρεία, ημερομηνία λήξης.
- Οδηγοί. Ο πραγματικός οδηγός, όχι ο ιδιοκτήτης. Αριθμός διπλώματος, κατηγορία.
- Σημείο αρχικής πρόσκρουσης — βέλος στο σχέδιο του οχήματος.
- Ορατές ζημιές — περιγραφή, όχι εκτίμηση κόστους.
- Τα 17 τετράγωνα «Συνθήκες». Το πιο κρίσιμο μέρος (βλ. παρακάτω).
- Σκίτσο. Οδός, κατευθύνσεις, θέση οχημάτων τη στιγμή της σύγκρουσης, σήμανση (STOP, φανάρια, διαγράμμιση). Δεν χρειάζεται να είναι ωραίο — να είναι σαφές.
- Παρατηρήσεις. Ό,τι δεν χωράει αλλού: «Ο οδηγός Β μιλούσε στο κινητό», «βρεγμένος δρόμος», «το φανάρι ήταν πράσινο για εμένα».
- Υπογραφές και των δύο. Χωρίς δύο υπογραφές δεν υπάρχει φιλικός διακανονισμός.
Μετά την υπογραφή: δεν αλλάζει τίποτα. Αν ξεχάσατε κάτι, το αναφέρετε στη δήλωση προς την εταιρεία σας, όχι με διόρθωση στο έντυπο.
Τα τετράγωνα που καθορίζουν την υπαιτιότητα
Η στήλη «Συνθήκες» έχει 17 τετράγωνα για κάθε οδηγό. Τσεκάρετε μόνο όσα ισχύουν για εσάς — και σημειώστε στο τέλος πόσα τσεκάρατε. Οι εταιρείες καθορίζουν την ευθύνη σχεδόν μηχανικά από αυτά:
| Τετράγωνο | Τι σημαίνει πρακτικά |
|---|---|
| 1. Σε στάθμευση / σταματημένος | Αν ήσασταν ακίνητος και σας χτύπησαν: τσεκάρετε μόνο αυτό. Είναι η πιο καθαρή περίπτωση μη υπαιτιότητας. |
| 2. Ξεκινούσε από στάθμευση / άνοιγε πόρτα | Σχεδόν πάντα υπαίτιος. |
| 3. Στάθμευε | Ο εισερχόμενος σε θέση συνήθως υπαίτιος. |
| 4. Έβγαινε από πάρκινγκ, ιδιωτικό χώρο, χωματόδρομο | Υπαίτιος έναντι όποιου κινείται στον δρόμο. |
| 5. Έμπαινε σε πάρκινγκ, ιδιωτικό χώρο | Συνήθως υπαίτιος. |
| 6. Σε κυκλικό κόμβο | Ο εισερχόμενος παραχωρεί. |
| 7. Χτύπησε το προπορευόμενο στην ίδια λωρίδα | Ο πίσω φταίει. Σχεδόν χωρίς εξαίρεση. |
| 8. Κινούνταν στην ίδια κατεύθυνση, άλλη λωρίδα | Ουδέτερο μόνο του — κρίνεται με τα 9–10. |
| 9. Άλλαζε λωρίδα | Υπαίτιος. |
| 10. Προσπερνούσε | Υπαίτιος, εκτός αν ο άλλος έστριψε αριστερά χωρίς φλας. |
| 11. Έστριβε δεξιά | Ουδέτερο. |
| 12. Έστριβε αριστερά | Υπαίτιος έναντι του ευθέως κινούμενου αντίθετα. |
| 13. Έκανε όπισθεν | Υπαίτιος. |
| 14. Εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα | Υπαίτιος. |
| 15. Ερχόταν από δεξιά (σε διασταύρωση χωρίς σήμανση) | Έχει προτεραιότητα — ο άλλος φταίει. |
| 16. Δεν τήρησε σήμανση προτεραιότητας / κόκκινο | Υπαίτιος. Μην το τσεκάρετε ποτέ για τον εαυτό σας αν δεν είναι απολύτως έτσι. |
| 17. Ο συνεπιβάτης άνοιξε την πόρτα κ.λπ. | Ειδικές περιπτώσεις. |
Τσεκάρετε από «ευγένεια» ή σύγχυση ένα τετράγωνο που δεν ισχύει (π.χ. το 9 «άλλαζε λωρίδα» ενώ απλώς ήσασταν στη δεξιά λωρίδα). Η εταιρεία διαβάζει μόνο τα τετράγωνα. Το αποτέλεσμα: 50/50 ή πλήρης υπαιτιότητα, ενώ δεν φταίγατε. Αν δεν είστε σίγουροι για ένα τετράγωνο, μην το τσεκάρετε — γράψτε τα γεγονότα στις Παρατηρήσεις.
Ρωτήστε μας πριν υπογράψετε — τηλεφωνικά, επιτόπου
Συγκρίνουμε τις ασφαλιστικές εταιρείες της αγοράς και σας απαντάμε εντός 24 ωρών — δωρεάν, χωρίς δέσμευση.
Μετά το έντυπο: τι γίνεται
- Δήλωση στην εταιρεία σας εντός 8 ημερών (νόμιμη προθεσμία· όσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα). Μέσω του ασφαλιστή σας ή της γραμμής ζημιών. Στέλνετε το έντυπο, φωτογραφίες, άδεια, δίπλωμα.
- Πραγματογνωμοσύνη. Η εταιρεία στέλνει πραγματογνώμονα στο συνεργείο ή σε εσάς, συνήθως εντός 3–7 ημερών. Μην επισκευάσετε πριν.
- Καθορισμός υπαιτιότητας από τις εταιρείες με βάση το έντυπο. Αν δεν φταίτε: πληρωμή. Αν φταίτε: η εταιρεία σας πληρώνει τον άλλο, εσείς τη δική σας ζημιά (ή η μικτή σας). Αν 50/50: καθένας τη μισή.
- Αποζημίωση: με τον φιλικό διακανονισμό, συνήθως 10–20 ημέρες από την πραγματογνωμοσύνη. Πληρώνεται ή απευθείας στο συνεργείο ή σε εσάς.
- Bonus-malus: αν δεν φταίτε, δεν επηρεάζεται. Αν φταίτε, επιβαρύνεται — δείτε τον οδηγό bonus-malus για το πότε συμφέρει να μη δηλώσετε.
Αν διαφωνείτε με τον καθορισμό υπαιτιότητας: ζητήστε γραπτή αιτιολόγηση, προσκομίστε πρόσθετα στοιχεία (μάρτυρες, βίντεο κάμερας, φωτογραφίες), και αν δεν αλλάξει, υπάρχει η Επιτροπή Επίλυσης Διαφορών του ΣΑΠ και, τελικά, τα δικαστήρια — εδώ αξίζει η κάλυψη νομικής προστασίας.
Λίστα για το ντουλαπάκι
- Έντυπο φιλικού διακανονισμού (2 αντίγραφα ή η εφαρμογή της εταιρείας σας)
- Στυλό που γράφει
- Φωτοαντίγραφο άδειας κυκλοφορίας και ασφαλιστηρίου (το πρωτότυπο πάνω σας)
- Τηλέφωνο γραμμής ζημιών της εταιρείας και του ασφαλιστή σας — αποθηκευμένα στο κινητό
- Γιλέκο ασφαλείας και τρίγωνο (υποχρεωτικά)
Και μια σειρά ενεργειών που πρέπει να είναι αυτόματη: ασφάλεια ανθρώπων → alarm & τρίγωνο → φωτογραφίες πριν μετακινήσετε → στοιχεία & μάρτυρες → έντυπο ή Τροχαία → δήλωση. Τα βήματα αναλυτικά, μαζί με το τι κάνετε σε τραυματισμό, στον οδηγό τι κάνετε μετά από τροχαίο.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι ο φιλικός διακανονισμός;
Συμφωνία των ασφαλιστικών εταιρειών (Σύστημα Άμεσης Πληρωμής) με την οποία, μετά από τροχαίο με δύο οχήματα και υλικές ζημιές, κάθε εταιρεία αποζημιώνει τον δικό της πελάτη απευθείας — σε 10–20 ημέρες — και συμψηφίζουν μεταξύ τους αργότερα. Προϋπόθεση: το κοινό έντυπο υπογεγραμμένο και από τους δύο οδηγούς.
Πότε δεν μπορώ να κάνω φιλικό διακανονισμό;
Σε τραυματισμό πέρα από ελαφρύ, τρία ή περισσότερα οχήματα, άρνηση του άλλου να υπογράψει, ανασφάλιστο ή ξένο όχημα, υποψία μέθης, ζημιά πάνω από το όριο του συστήματος. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις καλείτε Τροχαία.
Αν υπογράψω το έντυπο, παραδέχομαι ότι φταίω;
Όχι. Το έντυπο καταγράφει γεγονότα (θέσεις, κινήσεις, συνθήκες), όχι υπαιτιότητα. Την ευθύνη την καθορίζουν οι εταιρείες με βάση τα τετράγωνα και τον ΚΟΚ. Προσοχή όμως: τσεκάροντας λάθος τετράγωνο, μπορεί να «ομολογήσετε» χωρίς να το θέλετε.
Πόσο γρήγορα πληρώνομαι με φιλικό διακανονισμό;
Συνήθως 10–20 ημέρες μετά την πραγματογνωμοσύνη, από τη δική σας εταιρεία. Χωρίς φιλικό διακανονισμό, η αποζημίωση από την εταιρεία του υπαίτιου παίρνει 2–6 μήνες.
Επηρεάζει ο φιλικός διακανονισμός το bonus-malus μου;
Μόνο αν κριθείτε υπαίτιος. Αν από το έντυπο προκύπτει ότι φταίει ο άλλος, το ιστορικό σας δεν επηρεάζεται και η αποζημίωση δεν σας κοστίζει τίποτα.
Ο άλλος οδηγός αρνείται να υπογράψει. Τι κάνω;
Καλείτε Τροχαία (100). Φωτογραφίζετε τα οχήματα, τις πινακίδες, τη θέση τους και τη σήμανση. Καταγράφετε μάρτυρες. Το Δελτίο Συμβάντος της Τροχαίας είναι ισχυρότερο αποδεικτικό από το έντυπο — απλώς η αποζημίωση θα πάρει περισσότερο.