Τι δεν καλύπτει η ασφάλεια αυτοκινήτου:
οι εξαιρέσεις και η αναγωγή.

Ενημερώθηκε 26 Οκτωβρίου 2026Ανάγνωση 9 λεπτάΑπό το ασφαλιστικό γραφείο Leadinsure

Τι δεν καλύπτει η ασφάλεια αυτοκινήτου; Η βασική κάλυψη, δηλαδή η υποχρεωτική αστική ευθύνη, δεν πληρώνει για το δικό σας αυτοκίνητο ούτε για τους τραυματισμούς σας ως υπαίτιου οδηγού· αποζημιώνει μόνο όσους βλάψετε. Μέσα σε αυτή την κάλυψη ο νόμος προβλέπει μόνο τρεις εξαιρέσεις, που ισχύουν στη σχέση της εταιρείας με εσάς: οδηγό χωρίς το απαιτούμενο δίπλωμα, οδήγηση υπό την επίδραση αλκοόλ ή τοξικών ουσιών και χρήση διαφορετική από τη δηλωμένη. Ακόμη και τότε το θύμα αποζημιώνεται, αλλά η εταιρεία μπορεί να ζητήσει τα χρήματα πίσω από τον οδηγό ή τον ασφαλισμένο (αναγωγή). Οι προαιρετικές καλύψεις έχουν περισσότερες εξαιρέσεις, όπως η φθορά, η μηχανική βλάβη και η κλοπή με τα κλειδιά μέσα, και συχνά ισχύουν μόνο στην Ελλάδα.

Τι δεν καλύπτει η απλή (βασική) ασφάλεια αυτοκινήτου;

Η απλή ή βασική ασφάλεια αυτοκινήτου είναι η αστική ευθύνη προς τρίτους: αποζημιώνει όσους βλάψετε με το όχημά σας, όχι εσάς. Καλύπτει δηλαδή τον θάνατο, τους τραυματισμούς και τις ζημιές σε πράγματα τρίτων, μαζί με τη χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη, έως τα ποσά του συμβολαίου. Τι περιλαμβάνει αναλυτικά και ποια ελάχιστα ποσά ορίζει ο νόμος τα εξηγούμε στον πλήρη οδηγό ασφάλειας αυτοκινήτου.

Ποιον καλύπτει η ασφάλεια αυτοκινήτου και ποιον όχι

Η αστική ευθύνη ακολουθεί το όχημα και καλύπτει την ευθύνη του ιδιοκτήτη, του κατόχου και κάθε οδηγού. Αποζημιώνει όμως μόνο «τρίτους», και ο νόμος ορίζει ρητά ότι δεν θεωρούνται τρίτοι ο οδηγός που προκάλεσε τη ζημιά, ο λήπτης της ασφάλισης (όποιος υπέγραψε το συμβόλαιο με την εταιρεία) και όσοι καλύπτονται ως ασφαλισμένοι από το ίδιο συμβόλαιο.

Από την 1η Ιουνίου 2025 ισχύει επίσης υποχρεωτική ασφάλιση των περισσότερων οχημάτων για δασική πυρκαγιά και πλημμύρα· χωρίς αυτήν χάνετε την κρατική αρωγή για τέτοιες ζημιές. Η βασική αστική ευθύνη δεν την περιλαμβάνει.

Οι τρεις εξαιρέσεις του νόμου: δίπλωμα, μέθη, διαφορετική χρήση

Στην υποχρεωτική κάλυψη ο νόμος (άρθρο 6β του π.δ. 237/1986) προβλέπει μόνο τρεις εξαιρέσεις, που ισχύουν στη σχέση της εταιρείας με εσάς. Κάθε άλλη εξαίρεση στην υποχρεωτική κάλυψη είναι, κατά τον ίδιο τον νόμο, αυτοδικαίως άκυρη. Ο Άρειος Πάγος έχει κρίνει (ΑΠ 1893/2024) ότι η λίστα είναι κλειστή: η εταιρεία δεν μπορεί να προσθέσει τέταρτη, ούτε με όρο στο συμβόλαιο ούτε επικαλούμενη την καλή πίστη.

1. Οδηγός χωρίς το δίπλωμα που απαιτείται για την κατηγορία του οχήματος. Κατά τη νομολογία του Αρείου Πάγου (ΑΠ 379/2021), η εξαίρεση ισχύει ακόμη κι αν η έλλειψη διπλώματος δεν έπαιξε ρόλο στο ατύχημα, και αφορά και το δίπλωμα που έχει λήξει.
2. Οδήγηση υπό την επίδραση αλκοόλ ή τοξικών ουσιών κατά παράβαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), με τα όρια που ισχύουν κάθε φορά. Εδώ ο νόμος ζητά αιτιώδη συνάφεια: η μέθη πρέπει να έχει συμβάλει στο ατύχημα, και η ανίχνευση αλκοόλ από μόνη της δεν αρκεί (ΑΠ 158/2015). Τι σημαίνει αυτό όταν η εταιρεία ζητά πίσω τα χρήματα το εξηγούμε παρακάτω, στην αναγωγή.
3. Χρήση διαφορετική από αυτή του συμβολαίου και της άδειας κυκλοφορίας, για παράδειγμα ιδιωτικό αυτοκίνητο που κάνει μεταφορές επί πληρωμή. Και εδώ η διαφορετική χρήση πρέπει να συνδέεται με το ατύχημα.

Ξεχωριστά, ο νόμος δεν καλύπτει την προσωπική ευθύνη όποιου πήρε το όχημα με κλοπή ή βία και όποιου προκάλεσε το ατύχημα εκ προθέσεως. Το θύμα όμως δεν μένει απλήρωτο. Στην κλοπή, η ασφάλεια του οχήματος καλύπτει την ευθύνη του ιδιοκτήτη απέναντι στους τρίτους (άρθρο 6 παρ. 2 π.δ. 237/1986)· εξαιρούνται μόνο επιβάτες που μπήκαν στο αυτοκίνητο ξέροντας ότι είχε αφαιρεθεί παράνομα, εφόσον το αποδείξει η εταιρεία. Για το σκόπιμο ατύχημα αποζημιώνει το Επικουρικό Κεφάλαιο (άρθρο 19 παρ. 1 περ. ε' του π.δ. 237/1986, όπως προστέθηκε με τον ν. 5259/2025).

Τι δεν καλύπτουν συνήθως οι προαιρετικές καλύψεις;

Για τις προαιρετικές καλύψεις, όπως η μικτή, η κλοπή, η πυρκαγιά ή τα κρύσταλλα, ο νόμος αφήνει την εταιρεία να ορίσει πρόσθετες εξαιρέσεις, αρκεί να είναι γραμμένες στο συμβόλαιο. Γι' αυτό διαφέρουν από εταιρεία σε εταιρεία. Οι πιο συνηθισμένες:

Για μηχανική βλάβη στον δρόμο χρειάζεστε οδική βοήθεια που καλύπτει ρητά «βλάβη»: στέλνει τεχνικό ή γερανό, τα ανταλλακτικά όμως τα πληρώνετε εσείς. Τι ισχύει ειδικά στην κλοπή το εξηγούμε στον οδηγό για την ασφάλεια κλοπής αυτοκινήτου. Πώς λειτουργούν η απαλλαγή (το μέρος της ζημιάς που πληρώνετε εσείς) και οι υπόλοιποι όροι για τις ζημιές του δικού σας αυτοκινήτου το αναλύουμε στον οδηγό για τη μικτή ασφάλεια αυτοκινήτου.

Αναγωγή: πότε η ασφαλιστική ζητά πίσω τα χρήματα από τον οδηγό;

Η αναγωγή είναι το δικαίωμα της ασφαλιστικής να διεκδικήσει από τον λήπτη, τον ασφαλισμένο ή τον οδηγό όσα πλήρωσε στο θύμα σε μια περίπτωση που το συμβόλαιο εξαιρούσε. Στηρίζεται στο άρθρο 11 του π.δ. 237/1986 και στην πράξη εξελίσσεται έτσι:

1. Το θύμα αποζημιώνεται πρώτο. Η εταιρεία δεν μπορεί να του αντιτάξει ούτε τις εξαιρέσεις του συμβολαίου ούτε την απαλλαγή, δηλαδή το μέρος της ζημιάς που αναλαμβάνει ο ασφαλισμένος.
2. Η εταιρεία στρέφεται εναντίον σας με αγωγή. Η αξίωσή της πηγάζει απευθείας από τον νόμο, όχι από το συμβόλαιο.
3. Η εταιρεία πρέπει να στηρίξει την εξαίρεση. Πρέπει να αποδείξει τα γεγονότα στα οποία βασίζεται, π.χ. ότι ο οδηγός ήταν πράγματι υπό την επίδραση αλκοόλ πάνω από τα όρια του ΚΟΚ. Για μέθη ή διαφορετική χρήση ο νόμος απαιτεί επιπλέον σύνδεση με το ατύχημα, και η αγωγή πρέπει να εξηγεί συγκεκριμένα πώς η μέθη ή η χρήση προκάλεσε το ατύχημα· αγωγές που δεν το εξειδικεύουν έχουν απορριφθεί ως αόριστες (π.χ. απόφαση 2038/2024 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών). Το ποιος πρέπει να αποδείξει αυτή τη σύνδεση, εσείς ή η εταιρεία, τα δικαστήρια δεν το κρίνουν με ενιαίο τρόπο.
4. Η προθεσμία είναι μεγάλη. Κατά τη νομολογία, η αξίωση παραγράφεται σε 20 χρόνια από την πληρωμή του θύματος.

Το ποσό της αναγωγής μπορεί να φτάσει όλα όσα κατέβαλε η εταιρεία στο θύμα, που σε σοβαρό ατύχημα είναι πολύ μεγάλα. Το ανώτατο όριο των 2.000 € που προβλέπει ο νόμος αφορά κάτι άλλο: την αποζημίωση που μπορεί να ζητήσει η εταιρεία αν παραβήκατε από δική σας υπαιτιότητα τις υποχρεώσεις σας μετά το ατύχημα, όπως την εμπρόθεσμη δήλωση και τη συνεργασία μαζί της (άρθρο 9 π.δ. 237/1986). Αν σας κοινοποιηθεί αγωγή αναγωγής, συμβουλευτείτε δικηγόρο.

Αν το αυτοκίνητο ανήκει σε εταιρεία ενοικίασης επιβατικών και υπάρχει έγκυρο μισθωτήριο, σε περίπτωση μέθης ή τοξικών ουσιών η αναγωγή στρέφεται μόνο κατά του οδηγού και όχι κατά της εταιρείας ενοικίασης. Αν πάλι η ασφαλιστική αρνείται να πληρώσει εσάς, τα βήματα της ένστασης θα τα βρείτε στον οδηγό «Η ασφαλιστική αρνείται αποζημίωση».

Πώς διαβάζετε τις εξαιρέσεις στο συμβόλαιο ασφάλειας αυτοκινήτου

Κάθε προϊόν γενικών ασφαλίσεων (δηλαδή ασφαλίσεων εκτός ζωής), όπως η ασφάλεια αυτοκινήτου, συνοδεύεται από το IPID (Έγγραφο Πληροφοριών Ασφαλιστικού Προϊόντος), ένα σύντομο έντυπο με την ίδια δομή σε όλη την ΕΕ. Οι πλήρεις εξαιρέσεις όμως βρίσκονται στους Γενικούς και Ειδικούς Όρους. Τη γενική μέθοδο για κάθε ασφαλιστήριο θα τη βρείτε στον οδηγό πώς διαβάζετε ένα ασφαλιστήριο· εδώ μένουμε στα σημεία του αυτοκινήτου. Ελέγξτε με αυτή τη σειρά:

1. «Τι δεν ασφαλίζεται;» και «Υπάρχουν περιορισμοί στην κάλυψη;». Σημειώστε κάθε εξαίρεση και ποια κάλυψη αφορά.
2. Υποχρεωτική ή προαιρετική; Στην υποχρεωτική αστική ευθύνη ισχύουν μόνο όσα εξαιρεί ο ίδιος ο νόμος: οι τρεις εξαιρέσεις του άρθρου 6β και όσα είδαμε στον πρώτο πίνακα, όπως η προσωπική ευθύνη του κλέφτη ή όποιου προκάλεσε σκόπιμα το ατύχημα, τα μεταφερόμενα πράγματα και οι αγώνες. Κάθε άλλη εξαίρεση στην αστική ευθύνη είναι άκυρη. Στις προαιρετικές ισχύει ό,τι γράφει το συμβόλαιο.
3. Η διατύπωση. Το «για όσο χρόνο» είναι αυστηρότερο από το «εφόσον συνδέεται αιτιωδώς με το ατύχημα». Μία φράση κρίνει αν θα πληρωθείτε.
4. «Πού είμαι καλυμμένος;». Αν ταξιδεύετε με το αυτοκίνητο, δείτε αν οι προαιρετικές καλύψεις ισχύουν εκτός Ελλάδας και ρωτήστε αν χρειάζεστε πράσινη κάρτα για τη χώρα προορισμού. Στις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ), στην Ελβετία και σε ορισμένες ακόμη χώρες δεν απαιτείται. Για ιατρικά έξοδα στο εξωτερικό χρειάζεστε ξεχωριστή ταξιδιωτική ασφάλεια.
5. «Ποιες είναι οι υποχρεώσεις μου;». Εδώ θα βρείτε την προθεσμία δήλωσης και τους όρους για κλειδιά και οδηγούς, π.χ. αν πρέπει να δηλώνετε όσους οδηγούν το αυτοκίνητο.

Η προθεσμία δήλωσης και τι γίνεται αν τη χάσετε

Για την ασφάλιση αυτοκινήτου ο νόμος (άρθρο 9 π.δ. 237/1986) σας υποχρεώνει να δηλώσετε κάθε ατύχημα στην εταιρεία αμέσως και το αργότερο μέσα σε 8 εργάσιμες ημέρες αφότου το μάθετε. Η εκπρόθεσμη δήλωση δεν σημαίνει αυτόματα άρνηση: αν η καθυστέρηση οφείλεται σε δική σας υπαιτιότητα, το δικαστήριο μπορεί να σας υποχρεώσει να αποζημιώσετε την εταιρεία με έως 2.000 €. Για τις προαιρετικές καλύψεις διαβάστε και τι ορίζουν οι όροι του συμβολαίου σας για τη δήλωση και τα δικαιολογητικά. Πώς γίνεται σωστά η δήλωση το εξηγούμε στον οδηγό τροχαίο ατύχημα: τι να κάνετε.

Πώς βοηθά ένα ασφαλιστικό γραφείο

Οι εξαιρέσεις δεν φαίνονται στην τιμή: δύο προσφορές με το ίδιο ασφάλιστρο μπορεί να διαφέρουν στους όρους κλοπής ή στις χώρες όπου ισχύουν οι καλύψεις.

• Σύγκριση όρων, όχι μόνο τιμών. Συνεργαζόμαστε με ασφαλιστικές εταιρείες, ζητάμε προτάσεις και σας εξηγούμε δίπλα-δίπλα τις εξαιρέσεις τους.
• Καλύψεις στα μέτρα σας. Αν ταξιδεύετε ή οδηγεί και το παιδί σας, σας λέμε τι πρέπει να προστεθεί ή να δηλωθεί.
• Όταν γίνει ζημιά. Σας βοηθάμε με την εμπρόθεσμη δήλωση και ελέγχουμε αν μια άρνηση στηρίζεται στους όρους.
• Δεν πληρώνετε χωριστή αμοιβή. Η προμήθεια του γραφείου περιλαμβάνεται ήδη στο ασφάλιστρο.

Εξυπηρετούμε τηλεφωνικά και ψηφιακά, όπου κι αν βρίσκεστε. Ζητήστε προσφορά ή καλέστε στο 28210 86065· απαντάμε εντός 24 ωρών τις εργάσιμες ημέρες, χωρίς δέσμευση.

Συχνές ερωτήσεις

Πηγές

Οι νόμοι, οι αποφάσεις και οι σελίδες που ελέγξαμε για αυτόν τον οδηγό.